CO WARTO WIEDZIEĆ O KONTROLI WIOŚ ?

2016-03-28

Organy Inspekcji Ochrony Środowiska w 2014 r. przeprowadziły łącznie 36 722 kontrole, w tym 13 553 kontrole z wyjazdem w teren oraz 22 029 kontroli dokumentacyjnych. W 2014 r. w trakcie 11 550 kontroli stwierdzono naruszenia przepisów ochrony środowiska co stanowi 31,4% wszystkich kontroli. Największy udział kontroli, które wykazały naruszenia przepisów ochrony środowiska stanowią kontrole zakładów w terenie (ok. 51%). Prawdopodobieństwo stwierdzenia niezgodności podczas kontroli dokumentacyjnych jest o wiele mniejsze (ok. 20% udział). Konsekwencją wykrytych niezgodności mogą być decyzje o wymierzeniu kary lub mandaty.

Zadania i uprawnienia Inspekcji Ochrony Środowiska określone zostały w ustawie z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. 1991 nr 77 poz. 335). Celem przeprowadzanych przez wojewódzkie jednostki kontroli jest sprawdzenie przestrzegania przepisów ochrony środowiska i decyzji (głównie pozwoleń) określających zakres i warunki korzystania ze środowiska. 

Najważniejsze kryteria, którymi kierują się inspektorzy przy planowaniu kontroli to:
1. Lokalizacja kontrolowanego zakładu. Ocenia się zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, charakter sąsiedztwa, szczególnie z zabudowaniami mieszkalnymi oraz usytuowanie względem obszarów chronionych przyrodniczo. Lokalizacja zakładu może zatem mieć wpływ na częstotliwość kontroli w zakładzie np. na wniosek osoby prywatnej z sąsiedztwa.

2. Ryzyko wystąpienia poważnej awarii przemysłowej w wyniku prowadzonej działalności. Zakłady kwalifikuje się wg występowania jednej lub więcej substancji niebezpiecznych w ilości równej lub większej niż określone w załączniku do rozporządzenia z dnia 10 października 2013 r. w sprawie rodzajów i ilości substancji niebezpiecznych, których znajdowanie się w zakładzie decyduje o zaliczeniu go do zakładu o zwiększonym ryzyku albo zakładu o dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej. Częstotliwość kontroli w takich zakładach jest większa, niż w zakładach gdzie ryzyko wystąpienia poważnej awarii przemysłowej w wyniku prowadzonej działalności jest małe.

3. Rodzaj przedsięwzięcia bądź instalacji, którą podmiot użytkuje. Ocenie podlegają instalacje wymienione w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, dla których wymagane jest uzyskanie pozwolenia zintegrowanego. Brak wymaganego pozwolenia skutkuje zamknięciem instalacji. Instalacje takie znajdują się pod szczególnym nadzorem a częstotliwość ich kontrolowania jest znacznie większa niż pozostałych.

4. Wyposażenie w instalacje chroniące środowisko oraz sposób ich eksploatacji. Wymóg może wynikać np. z decyzji na korzystanie ze środowiska (obowiązek zainstalowania separatora wynikający z pozwolenia wodnoprawnego) lub z dokumentacji technicznej i ruchowej urządzenia. W przypadku, gdy brak jest urządzeń ochrony środowiska wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wstrzymać użytkowanie takiej instalacji jeśli jej funkcjonowanie zagraża zdrowiu, życiu ludzi, bądź powoduje pogorszenie stanu środowiska w znacznych rozmiarach. W trakcie kontroli może być również badany stan techniczny urządzenia, czy dane urządzenie jest konserwowane i przeglądane zgodnie ze specyfikacją techniczną, bądź wymogami prawa.

5. Ocena wypełniania wymagań ochrony środowiska wynikająca z przepisów takich jak: prawo ochrony środowiska, ustawa o odpadach, ustawa prawo wodne oraz przepisy wykonawcze do w.w ustaw. Ocenie podlegają podmioty, które winny posiadać pozwolenia/pozwolenie na korzystanie ze środowiska. Podczas kontroli weryfikowany jest również stopień realizacji obowiązków z zakresu raportowania środowiskowego: np. ewidencje wytwarzanych odpadów, karty przekazania odpadów, sprawozdania odpadowe, sprawozdania opakowaniowe, sprawozdania dot. opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska, wyniki pomiarów, godziny pracy instalacji, dzienniki eksploatacji instalacji i urządzeń itd.

Najczęściej stwierdzanymi podczas kontroli nieprawidłowościami jest:

- brak uregulowań formalno-prawnych w zakresie korzystania ze środowiska, w szczególności w zakresie gospodarki odpadami oraz emisji do powietrza,
- brak wymaganych prawem pomiarów emisji substancji i energii lub pomiary niespełniające wymagań prawnych,
- brak ewidencji wprowadzanych do powietrza substancji oraz ewidencji wytwarzanych odpadów lub ewidencje prowadzone nierzetelnie,
- brak naliczania i wnoszenia opłat za korzystanie ze środowiska,
- niewłaściwa eksploatacja urządzeń zabezpieczających środowisko przed zanieczyszczeniem,
- nieprawidłowości związane z eksploatacją urządzeń zawierających substancje kontrolowane,
- przekazywanie odpadów podmiotom nie posiadającym stosownych zezwoleń w zakresie gospodarki odpadami.

Każda kontrola WIOŚ jest zakończona pisemnym protokołem, do którego kontrolowany może wnieść pisemne uwagi i zastrzeżenia w terminie 7 dni od daty podpisania protokołu, bądź tez odmówić podpisania protokołu, ale odmowa przyczyn nie podpisania musi być również przedstawiona w formie uzasadnienia pisemnego. W wyniku przeprowadzonej kontroli WIOŚ może wydać zarządzenia pokontrolne, w którym nakłada na skontrolowany podmiot obowiązki do realizacji. Przedsiębiorca powinien poinformować w wyznaczonym przez WIOŚ terminie o realizacji zarządzenia pokontrolnego lub może wystąpić z umotywowanym wnioskiem o wyznaczenie nowego terminu jego realizacji. W przypadku braku realizacji zarządzenia, WIOŚ podejmuje działania dyscyplinujące zgodnie z kompetencją. Bardzo często głównymi przyczynami występowania nieprawidłowości jest nieznajomość przepisów prawa oraz brak odpowiedniego nadzoru ze strony kierownictwa zakładu. W konsekwencji negatywny wynik kontroli wpływa niekorzystnie na wizerunek przedsiębiorstwa zarówno w oczach kontrolującego jak i kontrahentów.

  • Poleć tę stronę