POSTĘPUJ Z ODPADAMI WEDŁUG HIERARCHII

2018-12-27

_STENA.Img_035 - Kopia_CompQual80.jpg

Hierarchia sposobów postępowania z odpadami - zawarta w unijnej dyrektywie 2008/98/WE - brzmi skomplikowanie. Ale w rzeczywistości stanowi swoisty drogowskaz dla przedsiębiorców. Pokazuje, jakich zmian powinni dokonać, by ich firmy prowadziły działania w zgodzie z ideą zrównoważonego rozwoju.

Na hierarchię składają się kolejno:

Zastosowanie odpowiednich rozwiązań umożliwi nie tylko sprostanie pojawiającym się wymaganiom, ale również zoptymalizuje proces gospodarowania odpadami.

ZAPOBIEGANIE POWSTAWANIU ODPADÓW

Pierwszym w hierarchii, a zarazem najprostszym, sposobem postępowania z odpadami jest zapobieganie ich powstawaniu, inaczej reduce. Zasadę tę można wdrażać przede wszystkim poprzez zmniejszenie ilości kupowanych i produkowanych dóbr. Innym, nieco bardziej skomplikowanym sposobem jest projektowanie dla recyklingu, czyli całościowe myślenie o cyklu życia produktu od chwili zaprojektowania do ponownego użycia. Głównym celem tego rozwiązania jest uzyskanie jak najwyższego wskaźnika recyklingu po zakończeniu pierwszego cyklu życia. Analizując produkt i proces produkcyjny z perspektywy recyklingowej, czasem wystarczy wprowadzić drobne zmiany np. w wyborze materiałów opakowaniowych i w ten sposób ograniczyć nakłady w procesie ich odzysku. Podczas projektowania dla recyklingu należy pamiętać, że samo wykorzystanie materiałów nadających się do recyklingu nie wystarcza. Równie istotne jest odpowiednie ich połączenie, pozwalające na rozłożenie produktu na części pierwsze i odzyskanie surowców do ponownego użycia.

PRZYGOTOWANIE ODPADÓW DO PONOWNEGO WYKORZYSTANIA

Kolejną metodą jest reuse, czyli przygotowanie odpadów do ponownego użycia, nadając im „drugie życie”. Zniszczone produkty można sprawdzić, oczyścić lub naprawić. Dzięki temu przedmioty lub ich części nadające się do wykorzystania, które stały się odpadami zyskują nowe znaczenie. Rozwiązanie te pokazuje co zrobić zamiast wyrzucania zniszczonych lub niedziałających przedmiotów. Istnieją różne opcje, między innymi: renowacja, naprawa, czyszczenie. Przygotowanie do ponownego wykorzystania pozwala na obieg używanych ubrań, mebli, sprzętu elektronicznego oraz innych produktów. Dobrym przykładem realizacji zasady reuse w praktyce, jest działanie zakładu Stena Recycling we Wschowie, który prowadzi skup i obsługę zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz metali żelaznych i nieżelaznych. Panele wyświetlające, z pozyskanych jako odpady monitorów/TV LCD, są wyselekcjonowane, sprawdzane, a następnie używane do produkcji niedrogich telewizorów umożliwiając ich zakup mieszkańcom ubogich zakątków naszej planety. W ciągu ostatniego roku w zakładzie we Wschowie odzyskano 50 tys. sztuk co odpowiada około ¼ rynku polskiego dla nowych urządzeń.

RECYKLING ODPADÓW

Następnym stopniem w hierarchii jest recykling, który jako korzystniejsze rozwiązanie, znajduje się powyżej innych sposobów odzysku. Umożliwia on powtórne wykorzystanie materiału ze zużytych już produktów, ograniczając w ten sposób emisję dwutlenku węgla oraz wykorzystanie surowców naturalnych. Rozwiązanie to jest bardzo efektywne, dla przykładu recykling 1 kg tworzyw sztucznych redukuje emisję dwutlenku węgla o 2 kg w porównaniu z użyciem surowca pierwotnego. Szkło, metale żelazne i nieżelazne, plastik, papier, a nawet niektóre odpady niebezpieczne można poddawać wielokrotnemu procesowi recyklingu, ograniczając tym samym ilość odpadów trafiających na składowiska. Przykładem jest także rozwiązanie zaproponowane przez Stena Recycling szwedzkiej firmie SKF, produkującej łożyska kulkowe. Dzięki współpracy w zakresie gospodarowania odpadów udało się odzyskać aż 96% opiłków powstających w wyniku szlifowania.

INNE SPOSOBY WYKORZYSTANIA ODPADÓW

Do innych sposobów odzysku niż wspomniany recykling zaliczyć można m.in. wykorzystanie odpadów do produkcji paliw lub innego środka wytwarzania energii. Wiele odpadów może posłużyć uzyskaniu energii elektrycznej, cieplnej bądź zasilania niektórych procesów przemysłowych, przy czym wykorzystanie energetyczne określonych substancji powinno być ściśle kontrolowane, by ograniczyć przedostawanie się do atmosfery niebezpiecznych związków. Dobry przykład wykorzystania odpadów stanowi paliwo ProFuel powstałe z odpadów pochodzących z pojazdów. Jest ono wykorzystywane do w branżach o dużych potrzebach energetycznych. Rozwiązanie te zostało opracowane w Stena Nordic Recycling Center w Halmstad – najbardziej nowoczesnym zakładzie recyklingu w Skandynawii.

UNIESZKODLIWIENIE ODPADÓW

Na ostatnim miejscu hierarchii sposobów postępowania z odpadami znajduje się najmniej pożądane z rozwiązań. Unieszkodliwione powinny zostać wszystkie odpady, które nie zostały poddane procesowi odzysku. Istnieje wiele metod, z których można wymienić: składowanie, przekształcanie termiczne, czy obróbka fizyko-chemiczna. Sposoby te należą do najmniej korzystnych dla środowiska. Na szczęście coraz więcej firm wprowadza politykę „zero waste to landfill”, ograniczając tym samym gromadzenie odpadów na wysypiskach.

DROGA KU GOZ

Przed firmami stoją liczne wyzwania z zakresu ochrony środowiska. Chcąc utrzymać pozycję, a nawet stać się liderem w swojej branży muszą dokonać zmian. Dokonanie analizy dotychczasowych praktyk to pierwsza z nich. Prawie 70% Polaków chciałoby, aby ich ulubione produkty pochodziły ze zrównoważonej produkcji. Dlatego tak ważne jest, aby producenci zmienili produkcyjne przyzwyczajenia na rzecz „projektowania dla recyklingu”. Realizacja wymogów w zakresie ochrony środowiska m.in. dotyczących zasad gospodarowania odpadami i hierarchii sposobów postępowania z nimi niesie za sobą szereg korzyści dla przedsiębiorstw. Zwiększenie innowacyjności firmy, a tym samym wzrost jej konkurencyjności to jedna z nich. Jest to też pierwszy krok na drodze ku gospodarce o obiegu zamkniętym. Co ważniejsze - stosowane rozwiązania nie muszą być wcale kosztowne. Dzięki  wyselekcjonowanie dodatkowych strumieni odpadów można przyczynić się do podniesienia wskaźników recyklingu, co może okazać się korzystne dla przedsiębiorstwa nie tylko w kwestiach środowiskowych, ale i logistycznychczy finansowych.

  • Poleć tę stronę